E-boeken te koop of te leen : trends en evoluties

Wist je dat e-boeken al bestaan van in de jaren zeventig van vorige eeuw? Toch is het e-boek nog altijd niet doorgebroken in Nederland en Vlaanderen. Sinds dit jaar zijn er betrouwbare cijfers beschikbaar over de evolutie van e-boeken in het Nederlands taalgebied. Ook sinds dit jaar is het in Nederland en Vlaanderen mogelijk om e-boeken te lenen via de openbare bibliotheek. Uit deze en meer initiatieven blijkt dat er beweging is en dat ook Nederlandstalige e-boeken een plaats aan het vinden zijn naast het papieren boek.

Nederlandstalige e-boeken in cijfers

Hoewel e-boeken al enkele decennia bestaan, zijn ze nog maar de laatste 5 jaar op grote schaal beschikbaar in ons taalgebied. Leestoestellen zijn nog volop in evolutie, de technische gebruiksdrempels voor het lezen van een e-boek zijn nog hoog, er is schrik voor piraterij, het vergoeden van auteurs is onvoldoende geregeld én vele lezers zijn emotioneel gehecht aan het papieren boek. Het zijn allemaal redenen waarom velen niet – of misschien zelfs nooit – een digitaal boek zullen lezen. Toch is er een stijging merkbaar in de verkoop van e-boeken. Het Centraal Boekhuis heeft cijfers over e-boeken in Nederland en Vlaanderen samengevat. Zo komen we voor het voorbije half jaar in Vlaanderen o.a. te weten dat:

  • er van de 200.320 verkochte e-boeken in Nederland en Vlaanderen 17,7% in Vlaanderen verkocht werd
  • e-boeken 3% van de totale boekenverkoop uitmaken (in Nederland is het 4,7%)
  • 23% van de online boekenverkoop een e-boek is
  • 41% van de verkrijgbare titels ook als e-boek beschikbaar is

Verdeelkanalen voor Nederlandstalige e-boeken

Opmerkelijk is het feit dat Nederlandstalige e-boeken via 167 kanalen verkrijgbaar zijn. Dit totaal bevat de ecosystemen van Apple (iBooks), Kobo, de Google Play Store en ook de vele verschillende webshops van uitgevers, Bol.com en anderen. De samenwerking tussen Kobo en Bol.com die recent aangekondigd werd, toont aan dat er beweging is in de e-boekenmarkt en dat een consolidatie van de verdeelkanalen een mogelijk trend is.

Daarnaast blijven zich ook nieuwe initiatieven richten tot het Nederlandstalige lezerspubliek. Eén daarvan is Elly’s Choice, een website met een abonnementsformule die toegang geeft tot een maandelijks vernieuwde selectie van 10 e-boeken. Ook Amazon heeft sinds kort een abonnementsformule waarbij je voor het bedrag van 9,99 dollar toegang koopt tot de volledige e-boekencollectie van Amazon. Tot op vandaag werkt Amazon nog niet samen met Nederlandstalige uitgevers, maar ook daar zou mogelijk nog dit jaar verandering in kunnen komen. Dergelijke abonnementen leggen de nadruk meer op “toegang” dan op “bezit”. Bij de algemene voorwaarden van Elly’s Choice lezen we dat je bij het downloaden van een boek een “herroepelijk gebruiksrecht op het aangeschafte Product” hebt. Je koopt dus geen boeken waar je eigenaar van wordt, je betaalt voor toegang tot een collectie waarop je gebruiksrecht krijgt. Je kan de boeken wel op je leestoestel zetten en offline (zonder internetverbinding) lezen, maar je wordt geen eigenaar van dat boek in de betekenis dat je er mee mag doen wat je wil. Je mag bv. het e-boek aan niemand doorgeven want het toegangsrecht is gekoppeld aan jouw abonnement op naam. Daarom krijgen de boeken die je leest via Elly’s Choice een “ex libris” in de vorm van een gepersonaliseerd watermerk met je accountgegevens op de eerste pagina. Hierdoor wordt misbruik tegen het gebruiksrecht aantoonbaar.

Toegang voorzien tot een collectie e-boeken, dat is ook wat openbare bibliotheken sinds dit jaar doen. Bibliotheken voorzien een “leenmodel” waarbij de toegang tot een geleend boek afgebakend is in tijd (bv. 4 weken) zoals we gewoon zijn bij het lenen van papieren boeken.

E-boeken lenen via de openbare bibliotheek

Bibliotheken hebben lange tijd onderhandeld met uitgevers om e-boeken beschikbaar te mogen stellen aan hun lezerspubliek. Dat komt omdat er op e-boeken geen wettelijk leenrecht van toepassing is zoals bij papieren boeken. E-boeken mogen pas uitgeleend worden als er voorafgaande toestemming is van de rechthebbenden. Daardoor ook kunnen bibliotheken niet onbeperkt kiezen uit het aanbod van uitgevers en is het leenmodel verschillend voor Nederland en Vlaanderen.

Nederland

  • Gestart in juli 2013 met de app “vakantiebieb
    50-tal e-boeken gratis uitleenbaar (ook voor niet-bibliotheekleden)
    Enkel beschikbaar tijdens vakantieperiodes
  • Verdergezet in januari 2014 met een collectie van een 5000-tal e-boeken
  • E-boeken kunnen gelezen worden op tablet, smartphone én e-reader
  • Het lenen van e-boeken is gratis voor bibliotheekleden

Vlaanderen

  • Het project “e-boeken in de bib” is gestart in mei 2014 met een collectie van een 400-tal e-boeken
  • E-boeken kunnen gelezen worden op tablet en smartphone
  • Bij deelnemende bibliotheken kunnen alle e-boeken gratis online gelezen worden in de bibliotheek
  • In de “e-boeken in de bib”-app zijn fragmenten van de e-boeken gratis en is er een collectie met iStoires die gratis gelezen kunnen worden
  • Betalende leentoegang om e-boeken te lezen in de app: 5 euro voor 4 weken toegang tot 3 e-boeken
  • Het proefproject “e-boeken in de bib” zal in mei 2015 geëvalueerd worden

Het is afwachten of het lenen van e-boeken een succes zal worden. Met een collectie van minder dan 500 e-titels zal het alvast geen representatieve weergave zijn van de voorkeur voor papier of digitaal bij bibliotheekleden.

Conclusies

E-boeken blijven een moeilijk verhaal. Vermits alle spelers zich nog volop aan het positioneren zijn, is het nog een strijd om de grootste of meest originele verzameling bijeen te krijgen, wat de lezer en auteurs niet altijd ten goede komt. Vorig jaar kondigden WPG en Lannoo aan dat ze werken aan een Spotify voor e-boeken. Als het er komt, is het een nieuwe verzameling naast de andere verzamelingen. De lezer zal niet kiezen voor een specifieke uitgever, maar voor een oplossing die de beste totaalervaring kan bieden. Bij aankoop van een leestoestel kiezen we vaak voor de lees- en koopmogelijkheden die meest met het toestel geïntegreerd zijn. Dat is een logische keuze, tot wanneer je een nieuw toestel van een ander merk koopt en dan blijkt dat het overzetten van e-boeken niet zo intuïtief is als beloofd. Bijgevolg is het met e-boeken nog zoals bij papier: het verhuizen van je volledige boekencollectie kan een zware opdracht zijn waarbij het vaak nodig is om hulp van anderen in te roepen om het verhuiswerk gedaan te krijgen.

Wil je meer te weten komen over de mogelijkheden om digitaal te lezen?
Bekijk dan zeker het aanbod van cursussen over digitaal lezen.
Tagged as: , ,

16 Comments

  1. psd bank kreditkarte 19 oktober 2016 at 6:54 pm #

    Grumpy sez:If Gov. Palin was just another working mom trying to get by in a tough world, I would be completely sympathetic to their situation. But she is a self-righteous hypocrite who McCain picked to be his running mate because his pollsters told him he couldn’t win in November without pandering to the so-called “values voters”. So her public humiliation over what ought to have been a private matter is especially sweet.

  2. kredit aufnehmen englisch 22 oktober 2016 at 5:52 pm #

    I feel like you could probably teach a class on how to make a great blog. This is fantastic! I have to say, what really got me was your design. You certainly know how to make your blog more than just a rant about an issue. Youve made it possible for people to connect. Good for you, because not that many people know what theyre doing.

  3. http://www./ 1 november 2016 at 6:20 pm #

    Your’s is a point of view where real intelligence shines through.

  4. hausratversicherung diebstahl autoreifen 5 november 2016 at 8:41 am #

    Masz ważną wiadomość na mailu. Odpisz proszę, jeśli możesz..Pozdrawiam.(Ps.: Mam nadzieję że nie gniewasz się że nieco zmodyfikowałam otrzymany nick od Ciebie)

    • Irene 16 maart 2017 at 8:32 am #

      The procedure getting any green card is through using using a green card application and also showing the kind of authorized post degree residency you are eligible for. Yo728#&1u;ll be able to down load the green card application on-line as well as in the US embassy within your region as well as, if you’re already in the United States, you can get it beyond this concept.

  5. rückkaufswert einer lebensversicherung 5 november 2016 at 8:56 am #

    I would like to thnkx for the efforts you have put in writing this web site. I’m hoping the same high-grade blog post from you in the upcoming also. Actually your creative writing abilities has encouraged me to get my own blog now. Actually the blogging is spreading its wings rapidly. Your write up is a great example of it.

  6. http://www./ 14 november 2016 at 4:39 am #

    If you’re reading this, you’re all set, pardner!

  7. http://www./ 15 november 2016 at 1:30 pm #

    That’s not just the best answer. It’s the bestest answer!

  8. http://www./ 24 november 2016 at 9:07 pm #

    The studio/show room looks awsome Steve. I can’t wait to come and have a visit! I wish you and Evelyne all the luck in the world with this next step in your business B x

  9. http://www./ 25 november 2016 at 2:25 am #

    Robin – hÃ¥ber det var ok- I har en skøn hjemmeside- jeg har nydt at læse jeres anmeldelserI mÃ¥ se at fÃ¥ prøvet noget naturmælk- gÃ¥rdmælk med naturlig fedt i 😉

  10. http://www./ 30 december 2016 at 5:34 am #

    I think you’ve just captured the answer perfectly

    • Daisy 16 maart 2017 at 8:31 am #

      wahhh saya udah lama gak mu22k&#8d21;”&#82i1;”kayak nya seru tuh” terakhir saya ke Cughup Embun” kayak nya masih asri jalannya”” kalo yang saya liat sekarang kayaknya” udah jadi t4 pariwisata banget!!makasih” info segarnya”saya tunggu kunjungan di blog sayaadilahat: sama-sama mas Sony.. trima kasih dah berkunjung

  11. http://www.coinshackgenerator.club/ 14 februari 2017 at 6:13 pm #

    Sarah, just made these tonight for dinner! So so good! I've had to go gluten free and it's been a big adjustment. Using sunflower seeds in place of breadcrumbs is genius! I love learning new tricks like this. It makes the transition much easier-as does a mouthwatering burger. Great flavors. If you love olives, this is your burger! And the cashew sauce is top notch. I'm thinking about freezing a few for another time. Thanks 🙂

    • Cayden 16 maart 2017 at 8:19 am #

      Obama despises all that is good about America. He was never more honest than during his "You didn't build that" moment. His expression, his inflection; the true inner man was revealed. Clearly he was speaking from the heart, and channeling his college days garden variety Marxist. We cannot be rid of this cancerous adomtistraniin soon enough.

  12. http://www./ 1 maart 2017 at 1:13 pm #

    Your almost wasting your time explaining to them Zenster, after all to get an idea of the mentality we're dealing one must only consider the catagorically insane failed prosecution of the makers of Undercover Mosque. The essence of political correctness is "see no evil, hear no evil, speak no evil", amen.

  13. lost car title in illinois 18 april 2017 at 6:11 pm #

    Ad VJC a Michal Ryška:Prvotním předpokladem, aby se někdo judikaturou soudů vůbec mohl řídit, ale je, aby byla všechna rozhodnutí soudů (v tomto případě hlavně KS a VS) přístupná online. Pokud se "normální člověk" dovídá potřebné informace (často zkreslené) jen z tisku, tak nemá šanci poznat, zda-li mu pojišťovna nabízí adekvátní náhradu.To pak vede k litigaci v případech, kdy to nemá smysl, a naopak.

Geef een reactie